Linia kolejowa E 75 Warszawa - Białystok – Sokółka - Suwałki - Trakiszki - granica państwa, stanowi część korytarza I zdefiniowanego jako Kolej Bałtycka (Rail Baltica), łączącego Helsinki przez Tallin, Rygę i Kowno z Warszawą. Jest to jedyne połączenie kolejowe pomiędzy krajami bałtyckimi i Polską, z możliwością połączeń z innymi stolicami jak Praga, Berlin i Wiedeń, jako że korytarz I łączy się w Warszawie z korytarzami II (linia E 20) i VI (linia E 65).
Linia E 75 objęta jest Umową Europejską o głównych liniach kolejowych (AGC) ale w chwili obecnej nie spełnia parametrów technicznych tej umowy tzn. dzisiejszy stan techniczny oraz geometria linii nie pozwalają na eksploatację pociągów w ruchu pasażerskim z prędkością 160 km/h i w ruchu towarowym 120 km/h, z naciskiem na oś 225 kN. Linia jest zelektryfikowana od Warszawy do Sokółki, a od Sokółki do Trakiszek wykorzystywana jest trakcja spalinowa.
Mając na uwadze potrzebę ochrony środowiska, zwłaszcza w rejonie Augustowa, od dłuższego już czasu zastanawiano się w PKP PLK S.A. nad celowością zmiany przebiegu korytarza Rail Baltica na odcinku Białystok – Suwałki tj. poprowadzenie go alternatywnym połączeniem kolejowym przez Ełk – Olecko zamiast jak dotychczas przez Sokółkę – Augustów.
Bazując na rekomendacjach przedstawionych we wstępnym studium wykonalności dla całego korytarza Rail Baltica, opracowanym na zlecenie Komisji Europejskiej przez firmę COWI, stanowisku PKP PLK S.A. oraz kierując się przede wszystkim potrzebą ochrony środowiska naturalnego, Minister Transportu Rzeczypospolitej Polskiej 30 marca 2007 r. podjął decyzję o przyjęciu przez Polskę nowego przebiegu korytarza Rail Baltica na odcinku Białystok – granica państwa przez Ełk – Olecko – Suwałki – Trakiszki. Długość całego polskiego odcinka korytarza Rail Baltica w nowym wariancie przebiegu wynosi 374 km.
Komisja Europejska w Decyzji z 21 grudnia 2007 r. dotyczącej przyznania pomocy dla projektu Pomoc techniczna dla przygotowania projektu „Modernizacja linii E 75 na odcinku Warszawa – Białystok – Suwałki – Trakiszki – granica państwa (Rail Baltica)” domaga się jednak, aby konsultanci opracowujący studium wykonalności oraz raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla odcinka z Białegostoku do granicy polsko-litewskiej poddali analizie oba rozważane dotychczas warianty przebiegu korytarza Rail Baltica. Oznacza to, że ostateczna decyzja w sprawie przebiegu korytarza na odcinku Białystok – Suwałki zostanie podjęta dopiero po opracowaniu powyższych studiów.
Zarząd PKP PLK S.A w dniu 28.12.2009 r. na podstawie analiz technicznych i środowiskowych, oraz rekomendacjach wykonawców kontraktów nr 2 i 3 (kontrakt nr 2 opracowanie studium wykonalności dla modernizacji linii kolejowej, kontrakt nr 3 opracowanie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ) zdecydował o wyborze trasy przebiegu modernizowanej linii kolejowej E75 przez Ełk, Olecko. Zasilanie trakcją 3kV. Szybkość dla pociągów pasażerskich 160 km/h, dla pociągów towarowych 120 km/h. Z uwagi na wybór trasy i opcji modernizacji część trasy przebiegu modernizowanej linii kolejowej na odcinku od miejscowości Prostki, przez Ełk do miejscowości Raczki, wraz z nową łącznicą omijającą Olecko przebiegać będzie przez województwo warmińsko-mazurskie.
W chwili obecnej opracowywany jest projekt wstępny z uszczegółowieniem analizy ekonomicznej i finansowej jako Etap VI Studium Wykonalność, oraz raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla modernizacji linii kolejowej E75 na odcinku Białystok – Suwałki – Trakiszki – granica państwa. Planowany termin zakończenia prac związanych z przygotowaniem dokumentacji przedprojektowej dla odcinka Białystok – Suwałki – Trakiszki – granica państwa przewidziano na grudzień 2010 r.
Przygotowywana modernizacja zmierza do osiągnięcia ww. standardów europejskich. Zgodnie z wybraną przez Zarząd PKP PLK S.A. opcją modernizacyjną linia E 75 na odcinku Warszawa – Białystok zostanie w pierwszym etapie modernizacji dostosowana do prędkości 160 km/h dla klasycznego taboru pasażerskiego i 120 km/h dla ruchu towarowego, przy czym niektóre elementy infrastruktury zostaną od razu dostosowane do prędkości 200 km/h (układ geometryczny torów, perony z uwzględnieniem budowy przejść podziemnych dla podróżnych, obiekty inżynieryjne, urządzenia sieci trakcyjnej i układy zasilania, a także zabezpieczenia związane z ochroną środowiska).
Dostosowanie pozostałych, bardzo kosztownych, elementów infrastruktury do prędkości 200 km/h (likwidacja przejazdów w poziomie szyn i zastąpienie ich skrzyżowaniami dwupoziomowymi, wdrożenie nowoczesnego systemu sterowania ruchem kolejowym ETCS) będzie możliwe dopiero w przyszłości, kiedy postęp prac przy modernizacji korytarza Rail Baltica zarówno w Polsce jak i krajach bałtyckich doprowadzi do znaczącego wzrostu przewozów.
Pomoc techniczna dla przygotowania projektu "Modernizacja linii E 75 na odcinku Warszawa-Białystok-Suwałki-Trakiszki-granica państwa (Rail Baltica)" - ISPA/FS nr 2002/PL/16/P/PA/008 więcej...
Projekty inwestycyjne współfinansowane ze środków Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko